Na-agbaji nsogbu ngagharị arụ ọrụ • 2025 MDS Congress

Ikwu Prọfesọ Abyek bụ ọkachamara na FMD dị ka okwu ekwesighi. Obi dị anyị ezigbo ụtọ na anyị na gị nọ ebe a taa. Naanị m gere ntị n'okwu gị gbasara nsogbu ngagharị arụ ọrụ, nyocha na njikwa. Tupu anyị banye n'ime ọdịnaya nke nsogbu mmegharị ahụ na-arụ ọrụ, ị nwere ike ịgwa anyị ntakịrị gbasara ihe mere ka ị nwee mmasị na isiokwu a?

Ọkammụta Selma Aybek: O doro anya. Daalụ nke ukwuu maka ịkpọ m òkù isonye na pọdkastị a. ọ bụ ihe anụrị. Na ikwu maka FMD, agụụ m. [00:01:00] Ya mere, banyere otu m si banye FMD, ọ bụ n'ezie ihe na-adọrọ mmasị maka ngosi ụlọ ọgwụ ndị a ka m hụrụ n'oge ọzụzụ m. Enwere m onye ndụmọdụ bụ onye ọkachamara n'ịghagharị mmegharị ahụ, o gosikwara m okwu ikpe ndị a na-adịghị ahụkebe n'ihi na laa azụ n'oge ahụ, a ka na-eme nchọpụta ahụ ntakịrị site na mwepụ.

Ma ọ malitere igosi m na e nwere ihe ịrịba ama dị mma n'ezie. Ọ masịrị m nke ukwuu n'ihi na anyị aghọtaghị pathophysiology. Isi nke ahụ bụ mmasị m. Gịnị kpatara ndị ọrịa a ji eme mgbaàmà ndị a? Ma achọrọ m ịmatakwu.

Nwada Nicole Duff: Ma echere m na n'ime afọ ndị gafeworonụ, ị bụrụla onye nkwado dị ịtụnanya n'ịgwa anyị niile etu nke ahụ si eme. Ya mere daalụ maka ọmarịcha ọrụ ị rụworo. 

Yabụ maka ndị na-ege anyị ntị, ikekwe ị nwere ike dobere anyị ntakịrị ihe wee nye nkọwa dị nkenke maka ihe bụ FMD.

Ọkammụta Selma Aybek: Ee, yabụ FMD, Ọgbaghara ngagharị na-arụ ọrụ bụ n'ezie otu akara ngosi ebe ndị mmadụ na-enwe ihe na-adịghị mma [00:02:00] mmegharị ma ọ bụ ụkpụrụ moto na-adịghị mma, dị ka adịghị ike. Ma ọ bụ n'ezie otu obere ihe anyị na-akpọ FND, ọrịa akwara ozi na-arụ ọrụ. N'ihi na otu nsogbu ahụ nwekwara ike igosipụta n'ụzọ dị iche iche na ndị ọkachamara n'ọrịa akwara ndị ọzọ na-ahụ ya, dị ka ihe ọdịdọ na-adịghị akwụkwụ ma ọ bụ arụ ọrụ, dịka ọmụmaatụ.

Ma ọ bụ nsogbu okwu ga-abụ akụkụ nke FND, mana mgbe ụfọdụ ndị ọkachamara ndị ọzọ na-achọpụta ya. Ma ọ bụ nsogbu sensory, ọhụụ, ịnụ ihe, ya mere uche niile. Ugbu a, n'oge na-adịbeghị anya, anyị kọwakwara otu abụọ dị na nke ahụ, bụ nsogbu nhụta na-arụ ọrụ na vertigo na-arụ ọrụ. Nke ahụ nwekwara aha a nke PD atọ, PPPD, maka nhụsianya na-adịgide adịgide.

Yabụ na nke a bụ otu dum. Mana anyị na-elekwasị anya taa na FMD, mmegharị ziri ezi na nsogbu moto.

Nwada Nicole Duff: Na-egbuke egbuke. Daalụ. Nke ahụ na-enye anyị nkọwa zuru oke nke ebe ihe niile na-anọdụ ala. [00:03:00] Yabụ kedu ka ị ga-esi na-ekwu FMD?

Ọkammụta Selma Aybek: FND ọzọ, n'ozuzu ka egosiri na ọ bụ otu n'ime ihe na-emekarị ịhụ onye na-ahụ maka akwara ozi na nyocha dị iche iche. Ya mere ọ bụ ihe a na-ahụkarị. A na-atụkwa anya na ọ ga-anọchi anya ihe ruru otu ụzọ n'ụzọ atọ nke ndụmọdụ na ntọala ọkachamara n'ọrịa akwara izugbe. Ugbu a nke ahụ kwuru, ọ nwekwara ike bụrụ naanị FND ma ọ bụ FND + ọrịa akwara ozi n'ihi na ọ bụghị obere ịhụ ndị ọrịa nwere ike ịnwe ha abụọ, ọ dị mma? Na-ebikọ ọnụ. Na FMD bụ ụdị subtype kachasị.

Nwada Nicole Duff: Yabụ ị kwuru na enwere ike ịhụ ya na ọnọdụ akwara ozi. Enwere ọnọdụ akwara ozi akọwapụtara nke a na-ahụkarị ya ma ọ bụ enwere ike ịhụ ya na ọnọdụ akwara ozi ọ bụla?

Ọkammụta Selma Aybek: Ya mere enwere ike ịhụ ya na nke ọ bụla. Ya mere ị nwere ike ịnwe ọnọdụ akwara ozi ọ bụla nwere akara ngosi na-arụ ọrụ. [00:04:00] Mana enwere ụfọdụ usoro akọwapụtara nke anyị ghọtara ugbu a, yana otu nke nwere mmasị, echere m, nke anyị tụlere na nnọkọ a bụ njikọ nke parkinsonism na-arụ ọrụ na ọrịa Parkinson n'ezie.

Ma ọ na-adọrọ mmasị nke ukwuu n'ihi na nke mbụ, ihe ngosi ụlọ ọgwụ adịghị mfe. Anyị kwesịrị iji nlezianya chọọ akara. Otu n'ime ihe ịrịba ama ndị anyị tụlere na vidiyo ahụ bụ na iji nwayọọ na-emegharị ahụ nke ị nwere ike ịhụ na parkinsonism na-arụ ọrụ ga-adị iche n'echiche na onye ọrịa ga-adị ngwa ngwa mgbe ị na-eme mkpịsị aka, ma ha agaghị egosi nkwụsị nke njupụta a. Nke ahụ bụ ụdị bradykinesia nke anyị na-ahụ na Parkinson. Ya mere, ndị a na-enyere gị aka ime nchọpụta nke parkinsonism na-arụ ọrụ. 

E gosikwara ya ugbu a n'usoro ikpe ole na ole na ndị ọrịa nwere ike ịnwe ha abụọ. Ma mgbe ha nwere ha abụọ, ọ na-abụkarị na ha na-amalite na parkinsonism na-arụ ọrụ, mgbe ụfọdụ afọ tupu anyị achọpụta ma ọ bụ mepụta akara [00:05:00] na mgbaàmà nke ọrịa Parkinson.

Ya mere enwere aro na ọ nwere ike ịnọchite anya prodrome, ikekwe, nke Parkinson yana na anyị kwesịrị ịkpachara anya mgbe anyị hụrụ ndị ọrịa a nwere ọrịa parkinsonism na-arụ ọrụ ka ha soro ha. Ma ha nwere ike ghara, ma ha nwere ike ịmalite ọrịa ahụ. Nke a bụ ihe atụ ebe ọrụ nke ọkà mmụta akwara ozi dị ezigbo mkpa.

Nwada Nicole Duff: Yabụ na n'ime afọ ole na ole gara aga, enwere ọtụtụ nyocha nke na-apụta na gburugburu FMD. Kedu ka ị chere na ndị ọrụ ahụike azaghachila nyocha a? Ị chere na a ka nwere ụfọdụ esemokwu gburugburu ya? 

Ọkammụta Selma Aybek: Ee. Ya mere, daalụ n'ezie maka iwelite isi okwu a n'ihi na anyị na-ahụ nnukwu ọdịiche dị n'etiti ihe egosiri na sayensị na akwụkwọ na ngwa ụlọ ọgwụ. Na ebe a, m na-ezo aka na ihe akaebe a dum sitere na akwụkwọ ndị na ugbu a, anyị nwere ike ime nchọpụta ahụ na ihe ịrịba ama dị mma na e nwere ọtụtụ ihe ịrịba ama dị mma nke a kwadoro na [00:06:00] ọmụmụ na-egosi nkọwa dị mma, na-egosi ezigbo ntụkwasị obi n'etiti. Ma, na omume ụlọ ọgwụ, ọ na-ewe ọtụtụ afọ tupu ndị ọkà mmụta akwara amata akara ndị a ma ọ bụ jiri ha mee ihe. Ma ee, mana ọ bụ, echere m na ọ bụ ihe nkịtị n'ọhịa, nri? Mana ọ na-ewe ọtụtụ afọ ruo mgbe nyocha ụlọ ọgwụ na-abata na omume ụlọ ọgwụ.

Ma anyị kwesịrị mgbe ahụ mechie oghere ahụ. Ọtụtụ nkuzi nkuzi, nkuzi post-gụsịrị akwụkwọ, nkuzi nke gụsịrị akwụkwọ - echere m na ọ bụrụ na anyị akụziri ndị dọkịta na-eto eto n'oge ka esi eme nyocha ahụ, anyị agaghị enwekwa okwu a ọzọ. 

Nwada Nicole Duff: Ya mere, nye onye ọ bụla na-ege ntị, ọ bụrụ na ị ghọtara ins na outs nke nchoputa, pụọ ma soro ndị ọrụ ibe gị kerịta. Ya mere, mgbe ị na-eme nchọpụta ahụ, ọ dịtụla mgbe gị na onye ọrịa na-ekwurịta banyere prognosis?

Ọkammụta Selma Aybek: Ọbụghị, ana m echere n'ezie ka onye ọrịa jụọ. Na anyị na-enwekarị ndị ọrịa na-ajụ. Ma azịza m bụ na maka onye ọ bụla, anyị enweghị ike [00:07:00] buru amụma na anyị emeghị nke ọma na ya. Mana m na-ehota ọmụmụ ihe na m na-ekwu na ihe dị ka 40% nke ndị ọrịa ka ga-enwe mgbaàmà. Ma ọ dabere n'ezie.

M na-ahazizi nkọwa m na ihe m na-ahụ. N'ihi na ọ bụrụ na m ahụ onye ọrịa nwere nnukwu mgbaàmà, m na-enwekarị agbamume na nke ziri ezi n'ihi na site n'ahụmahụ, ọ bụghị n'ezie site na akwụkwọ, kama site na ahụmahụ, anyị maara na ha na-akawanye ngwa ngwa. Mgbe anyị na-ahụ ndị ọrịa nwere mgbaàmà na-adịghị ala ala, m na-achọkwa ka ha nwee atụmanya ziri ezi, n'ihi ya, m na-agwa ha na ọ ga-ewe ọnwa ma ọ bụ afọ. Ma ọzọ, ọ bụghị iji mee ka ha daa mbà, ọ bụ ka ha na ha nwee usoro ọgwụgwọ dị mma nke bụ eziokwu.

Nwada Nicole Duff: Daalụ. Ma ọzọ, mgbe ị na-akọwara ndị ọrịa gị nchoputa, enwere nnukwu ọnweghị ihe ị ga-ekwu, pụọ, onye ọ bụla, biko. 

Ọkammụta Selma Aybek: Ee, echere m na okwu abụọ anyị kwesịrị ịnọpụ [00:08:00] bụ ịtu aka na nsogbu arụ ọrụ n'otu aka, na imegide ya na ezigbo nsogbu. N'ihi ya, e kwesịghị iji okwu ahụ dị adị mee ihe. Ma ọ bụ Guillain bụ nke ọzọ, ịsị na nke a bụ ịma jijiji Guillain, ebe nke a bụ ịma jijiji na-arụ ọrụ.

Nke a adịghị enye aka n'ezie n'ihi na ọ na-ebute, n'ezie, ụdị akara ngosi na FMD agaghị adị mkpa. Na anyị na-agwa ndị na-ata ahụhụ kwa ụbọchị nwere mgbaàmà. Na ndị ọzọ karịa nke ahụ, echere m na anyị nwere ike iji okwu ọ bụla. N'ezie, ịrụ ọrụ bụ nke kacha kwesị ekwesị nye m n'ihi na ọ na-akọwa nke ukwuu.

Ma ihe ka mkpa bụ àgwà anyị na àgwà anyị na nkwanye ùgwù anyị na-egosi onye nwere ndidi. Anyị na-egosikwa ha na ọ bụghị nanị na anyị kwere ha, kama anyị ahụla ọtụtụ ndị ọrịa ndị ọzọ dị ka ha. Ma ọ bụghị ụkọ, na anyị maara ihe anyị na-ekwu. Nke a na-emekwa ka obi ruo ndị ọrịa obi nke ukwuu.

Nwada Nicole Duff: Na-egbuke egbuke. Daalụ. Yabụ na ịgakwuru njikwa, kedu ka [00:09:00] bara uru ịhụ ma ọ bụ ziga onye ọrịa maka ọgwụgwọ ozugbo enwere ike?

Ọkammụta Selma Aybek: Ọ dị ezigbo mkpa. N'ịlaghachi na prognosis, ọ bụrụ na anyị achọpụta ndị ọrịa n'oge na ha nwere ike ịbanye na ọgwụgwọ n'oge, ha ga-akawanye mma. Yabụ na nke a bụ nnukwu mbọ m na-agbalị ime na obodo m, n'ụlọ ọgwụ dị iche iche m na-arụ ọrụ, kamakwa ịkwado mba ụwa.

Ekwesịrị ịchọpụta ndị ọrịa a n'oge n'oge ka anyị nwee ike imetụta prognosis.

Nwada Nicole Duff: Ma mgbe ahụ, n'ihe gbasara njikwa, kedu ka otu interdisciplinary siri dị mkpa?

Ọkammụta Selma Aybek: Ọ bụ igodo. Inwe otu interdisciplinary bụ isi. Anyị ka na-ahụkwa ọtụtụ ụlọ ọrụ gburugburu ụwa ebe ndị na-ahụ maka akwara ozi na-enwe mmetụta dịpụrụ adịpụ n'ihi na ha nwere ike ịme nyocha ahụ, mana mgbe ahụ ha amaghị ebe ha ga-ezo aka. Ha enweghị ezigbo physio gburugburu, ha enweghị onye isi mgbaka ma ọ bụ ọkà n'akparamàgwà mmadụ.

Anyị na-ahụ akụkụ nke ọzọ ebe ọ bụ ndị ọkachamara n'ọrịa uche na-ekwu na anyị enweghị [00:10:00] neurologist nwere mmasị na otu. Ma ọ bụ, agwawokwa m ụfọdụ OT, ndị na-agwọ ọrịa ọrụ, nke kwuru 'ọ dị mma, m na-emekarị nyocha ahụ, mana achọrọ m onye ọkà mmụta akwara ozi iji gosi ya.' Ya mere, ọ bụ isi ihe na anyị niile na-arụkọ ọrụ ọnụ na anyị ịzụlite mgbe ahụ otu a. Ọzọkwa, n'ihi na ugbu a, e nwere ọmụmụ na-egosi na anyị nwere ike n'ezie imeziwanye ihe onye ọrịa site na interdisciplinary ọgwụgwọ, ịbụ outpatient ntọala ma ọ bụ inpatient ọnọdụ. Ha abụọ abatala n'ọmụmụ ihe.

Nwada Nicole Duff: Daalụ. Enwere m ekele maka oge gị taa na maka ịkọrọ ndị na-ege anyị ntị ihe ọmụma gị. Daalụkwa maka ihe ngosi gị dị ịtụnanya na Congress yana onye ọ bụla na-ege ntị, daalụ maka imeghe obi gị.

Ọkammụta Selma Aybek: Daalụ. [00:11:00]